Help… Wat zegt de ontlasting over de gezondheid van mijn hond?

De ontlasting van onze honden kan verschillen in vorm, geur, kleur en structuur. Wanneer wij onze honden uitlaten, kan het goed zijn om even achterom te kijken hoe de ontlasting van onze honden eruit ziet. De ontlasting kan ons namelijk belangrijke informatie geven over de vertering en de gezondheid van onze honden. Om de gezondheid van honden te bepalen aan de hand van ontlasting is het daarom goed te begrijpen hoe ontlasting tot stand komt, hoe de ontlasting eruit hoort te zien en wat afwijkingen in vorm, kleur, geur en structuur van ontlasting kunnen betekenen voor de gezondheid. 

Wat is ontlasting?

Ontlasting is het eindproduct van de spijsvertering. De spijsvertering begint in de bek van de hond. Vandaaruit gaat het voedsel via de slokdarm naar de maag. In de maag wordt het voedsel door toegevoegde maagsappen met enzymen en samentrekkingen van de maagwand verkleint tot een soort papvormige substantie. Wanneer de voeding klein genoeg is, wordt deze substantie van de maag naar de dunne darm vervoerd. Het overgrote deel van de voeding wordt in de dunne darm verder afgebroken en door de darmwand opgenomen. Aan het uiteinde van de dunne darm vormen de onverteerde voedingsresten samen met enzymen, zouten, dode darmwandcellen, slijm, darmbacteriën en vocht een geel/groene dunne substantie die verder naar de dikke darm wordt vervoerd. In de dikke darm wordt van deze dunne substantie nog een klein gedeelte verteerd en tevens wordt ongeveer de helft van het vocht uit de darmen onttrokken. Aan het eind van de dikke darm blijft er een vastere substantie over die door mede door gal, verteringssappen en door de werking van bacteriën een bruine kleuring krijgt, de uiteindelijke ontlasting.

Structuur, vorm en geur

Als we kijken naar de structuur van ontlasting, dan is deze bij een goedgevormde drol (foto 5) stevig  en makkelijk op te pakken. Bij een goedgevormde drol hoeft een hond geen moeite te doen door te persen en zullen geen ontlastingsresten achterblijven op de vacht bij het uitwerpen ervan. Verder zal de ontlasting een iets onaangename geur hebben, maar zeker geen sterke geur.

Dunne ontlasting: Acute diarree 

Wanneer honden last hebben van een hele dunne ontlasting, dan spreken we vaak van (spuit)diarree (foto 1). Diarree hoeft niet gelijk te betekenen dat de hond ongezond is. Eigenlijk is dit vergelijkbaar met onze eigen stoelgang. Het kan wel eens voorkomen dat we een keer een diarree hebben, wanneer we bijvoorbeeld iets verkeerds hebben gegeten. Honden zijn over het algemeen niet zo kieskeurig met eten en sommige honden eten ook wel eens iets van straat. Wanneer honden iets verkeerds eten, dan kunnen de darmen hierop reageren. Vaak is er dan sprake van acute spuitdiarree en meestal zal de hond zich hier al vrij snel van herstellen. Hierdoor is een bezoek aan de dierenarts in eerste instantie niet nodig. Indien er sprake is van acute diarree die langer aanhoudt dan 48 uur of wanneer acute diarree in combinatie met andere symptomen zoals koorts, lusteloosheid, uitdrogingsverschijnselen of bloed bij de ontlasting voorkomt, dan is het wel raadzaam om een dierenarts te bezoeken.

Dunne ontlasting: Chronische diarree

Wanneer honden vaker last hebben van diarree, vergelijkbaar met een koeienvlaai (foto 2) of gepocheerd ei (foto 3) zonder dat de hond verder ziek lijkt, dan kan dit komen doordat de hond een voeding krijgt van een mindere kwaliteit met een lage verteerbaarheid. Als de hond voeding krijgt met ingrediënten die niet tot nauwelijks kan verteren, zoals onbewerkte koolhydraten of met ballaststoffen zoals bindmiddelen, chemische toevoegingen, geur-, kleur- en smaakstoffen, dan kunnen er (immuun)reacties ontstaan en tevens kan dit belastend zijn voor de verteringsorganen (darmen en lever) en dit kan zelfs zorgen voor huidproblemen bij honden. In dat geval, is het belangrijk om de hond een andere voeding te geven met hoogwaardige ingrediënten, die goed verteerbaar zijn en die verder geen toegevoegde ballaststoffen bevatten. 

Ook als een hond te veel voeding krijgt kan dit de balans in de darmen verstoren. De voeding zal een te snelle doorloop in de darmen hebben, waardoor de voedingsstoffen niet goed worden opgenomen. Andere oorzaken voor langdurige diarreeklachten kunnen een reactie op bepaalde eiwitten in de voeding zijn of iets dat wij nog veel vaker zien, is dat de honden last hebben van een te schrale darmflora. Meer informatie over de gevoelige darmen, voedingsallergieën en de darmflora bij honden kunt u vinden op onze website www.farmfood.nl of neem contact op met één van onze voedingsdeskundigen.

Harde ontlasting

Wanneer de ontlasting een harde en droge structuur heeft (foto 6 en 7), dan is er sprake van een trager verloop in de darmen, waardoor de voeding langer in de dikke darm verblijft en er dan ook meer vocht wordt onttrokken. Het is niet erg als dit een enkele keer gebeurd, maar wanneer dit langer aanhoudt kan dit zorgen voor obstipatie (verstopping). Bij obstipatie is de stoelgang moeizaam en dit kan lijden tot pijnklachten, anaalklierproblemen* etc. In sommige gevallen kan de juist goed verteerbare voeding die weinig vezels bevat, zoals sommige vleesmaaltijden leiden tot te harde compacte ontlasting en zo mogelijk ook obstipatie. Om obstipatie te voorkomen is het daarom belangrijk dat uw hond voldoende beweging krijgt, voeding krijgt die voldoende vezels bevat en belangrijk: zorgen dat de hond ten alle tijden genoeg water tot de beschikking heeft.

Giardia 

Giardia is een hardnekkige darmparasiet die veel schade kan aanrichten in de darmen van honden. De meest voorkomende klacht is diarree, waar ook bloed of slijm bij kan zitten (foto 8) en enorm kan stinken. Daarnaast kan een hond ook misselijk zijn, braken, een verminderde eetlust hebben en afvallen. Tevens zorgt de infectie voor een verminderde weerstand bij de hond, waardoor de parasiet keer op keer kan blijven toeslaan. Naast het behandelen van de infectie (met panacure of een antibiotica) is het dus ook belangrijk om de weerstand van de hond te verhogen, zodat dit de kans op her-besmetting verkleind. Dit kan door de darmflora van de hond te herstellen en optimaal te houden. Meer informatie kunt u vinden op onze website https://www.farmfood.nl/voedingstips/giardia/ en https://www.farmfood.nl/videos/darmflora-na-giardia/

Anaalklierproblemen*

Wanneer honden last hebben van een te schrale darmflora, dan kan de hond op ten duur ook last krijgen van anaalklierproblemen. Wanneer er sprake is van een minder goede ontlasting (te dun of te hard), dan kan het zijn dat de anaalklieren niet goed worden geleegd. Bij te zachte ontlasting ontstaat geen of onvoldoende druk bij het naar buiten glijden van de ontlasting om het anaalvocht mee naar buiten te kunnen persen. Bij te harde, droge ontlasting is de druk dermate groot dat ook de anus verkrampt. Hierdoor worden de openingen van de anaalklieren dicht geklemd. In beide gevallen leidt dit tot over-vulde anaalklieren en vervolgens anaalklierproblemen. Meer informatie over anaalklierproblemen kunt u vinden op onze website of neem contact op met één van onze voedingsdeskundigen https://www.farmfood.nl/voedingstips/anaalklier-problemen/

Frequentie van de ontlasting

De frequentie van een optimale stoelgang bij volwassen honden ligt meestal tussen de 1 – 3 keer per dag. Bij puppy’s ligt deze frequentie vaak nog iets hoger. De frequentie en de hoeveelheid ontlasting heeft voornamelijk te maken met de verteerbaarheid van de voeding, de hoeveelheid voeding die de hond krijgt, de werking van het verteringsstelsel en de darmflora van honden. Als er sprake is van een licht verteerbare voeding en de juiste hoeveelheid, een optimale darmflora en een goed werkende spijsvertering, dan zal dit zorgen voor lagere frequentie en in minder ontlasting. Wanneer volwassen honden een hogere frequentie (> 3 keer per dag) van de stoelgang hebben of last hebben van veel meer ontlasting, dan ligt dit hoogstwaarschijnlijk aan één van deze vier aspecten: voeding, hoeveelheid voeding, darmflora en/of werking verteringsstelsel. In dat geval, kan het belangrijk zijn de voeding aan te passen, de hoeveelheid voeding aan te passen of bij twijfel kunt u contact opnemen met één van onze voedingsdeskundigen.

Kleur van de ontlasting

De kleur van ontlasting wordt voornamelijk bepaalt door de voeding die de hond nuttigd. Wanneer honden een koolhydraatrijke voeding krijgen, dan is de ontlasting vaak lichtbruin van kleur en soms ook iets zachter (foto 4). Wanneer honden een eiwitrijk dieet krijgen, dan is de ontlasting vaak donkerbruin van kleur en iets compacter. Daarnaast is het wel belangrijk te beseffen dat voedingen ingrediënten kunnen bevatten die ervoor zorgen dat de kleur afwijkt van deze doorgaans (licht/donker) bruine kleur. Een voorbeeld hiervan is onze eigen Farm Food HE geperste brokken. Onze HE voeding bevat namelijk de hoogwaardige eiwitbron hemoglobinepoeder. Hemoglobinepoeder geeft onze HE geperste brokken een hele donkerbruine tot zelfs zwartachtige kleur en dit is tevens terug te zien in de ontlasting van honden. Over het algemeen kan zwarte ontlasting bij honden die andere voedingen nuttigen een alarmsignaal zijn, terwijl deze donker bruine tot zwarte kleur vrij normaal is bij honden die Farm Food HE geperste brokken krijgen. Het kan daarom belangrijk zijn de samenstelling en de eigenschappen van een voeding die eigenaren aan honden geven te weten, om zo mogelijke verwarringen zijnde de gezondheid van honden te voorkomen.

Verschil dunne- en dikke darm ontlasting

Wanneer de nog onverteerde substantie (ontlasting) aan het einde van de dunne darm is, dan is deze nog geel/groen gekleurd. In de dikke darm zal deze substantie samen met gal, onder invloed van darmsappen en de werking van darmbacteriën uiteindelijk bruin kleuren. Wanneer een hond hele dunne ontlasting heeft die licht (gelig)bruin gekleurd is, dan is deze ontlasting dus vaak al snel de dikke darm gepasseerd. Daarentegen zien we dat hele harde ontlasting vaak heel donker bruin gekleurd is. Dit komt doordat deze ontlasting vaak langer in de dikke darm heeft gezeten.

Afwijkende kleuren

Wanneer de ontlasting van een hond een afwijkende kleur heeft t.o.v. de kleur die de hond doorgaans bij de desbetreffende voeding heeft, dan kan dat erop wijzen dat de hond mogelijk iets van ‘straat’ heeft gegeten, een slecht tot onverteerbare ingrediënt heeft gegeten, supplementen if medicatie heeft gehad of mogelijk last heeft van een verstoring in het verteringsstelsel (slokdarm, maag, darmen, lever, alvleesklier etc.). 

Wanneer een hond gras eet of vuile pens krijgt, dan kan het zijn dat honden een groene ontlasting krijgen. Honden eten uit zich zelf wel eens gras, omdat ze dit lekker vinden of doordat ze behoefte hebben aan vezelrijke voeding. Een hond kan het gras zelf niet verteren. Het meeste komt er dan ook bij de ontlasting weer uit. Wanneer uw hond vaak en veel gras eet, dan kan het raadzaam zijn om de hond regelmatig vuile pens voeding (bijv. Farm Food Fresh Pens & Hart Compleet) te geven of om contact op te nemen met één van onze voedingsdeskundigen.

Wanneer een hond een gele ontlasting heeft, dan kan dit wijzen op een ontsteking of infectie (vaak zoals in foto 1 of 2, soms ook in combinatie met een sterke geur). Tevens kan het voorkomen bij het eten van zuivelproducten of niet tot slecht verteerbare ingrediënten, zie foto 2 en het stukje: chronische diarree. Andere oorzaken kunnen zijn: gebrek aan verteringssappen of bij de afbraak van bepaalde medicatie. Wanneer een hond langer dan 48 uur last heeft van een gelige dunne ontlasting, dan is het raadzaam om de voeding aan te passen of contact op te nemen met een voedingsdeskundige. Wanneer de klachten aanhouden of in combinatie zijn met een sterke geur, uitdrogingsverschijnselen, koorts etc., dan is het raadzaam om de hond te laten onderzoeken door een dierenarts. 

Wanneer de ontlasting bruin is met een helder rode kleur erin, dan kan dit wijzen op bloed bij de ontlasting. Meestal is er dan sprake van een aambei of mogelijk een ontsteking/(parasitaire) infectie in de darmen. Indien er bloed bij de ontlasting te zien is, is het raadzaam om contact op te nemen met de dierenarts en zo mogelijk een ontlastingsonderzoek te doen om de oorzaak te herleiden.

Wanneer de ontlasting een grijze kleur heeft, dan kan dit wijzen op een te hoog vetgehalte in de ontlasting of mogelijk door een gebrek aan verteringssappen of een verstoring aan het verteringsstelsel, met name de alvleesklier en/of galblaas. Ook hier geldt, dat als dit langer aanhoudt dan 48 uur neem dan contact op met een voedingsdeskundige en/of dierenarts. 

Wanneer de ontlasting een witte kleur heeft, dan wijst dit er vaak op dat honden te veel botten krijgen. Het kan zelfs voorkomen dat de ontlasting verkalkt. In dit geval, is het belangrijk de hoeveelheid kauwbotten te verminderen. Indien de witte kleur aanhoudt, neem dan contact op met een voedingsdeskundige. 

Wanneer de ontlasting een zwarte kleur heeft en de hond tevens ziekteverschijnselen vertoont, dan kan dit wijzen op bloed dat al iets langer in de darmen heeft gezeten, zoals een inwendige bloeding vanuit de maag. In dit geval, dan is het raadzaam om direct contact op te nemen met een dierenarts. 

Samengevat:

Kleur ontlasting Oorzaak Voeding
Donker bruin Ontlasting die normaal tot een lange tijd in de (dikke) darm heeft gezeten en door verteringssappen + darmbacteriën Vaak hoog in eiwitten of door ijzerhoudende ingrediënten of supplementen
Licht bruin Ontlasting die minder lang in de darmen is geweest en/of voeding die niet goed wordt verteerd Vaak hoog in niet tot slecht verteerbare koolhydraten of door zuivelproducten
Groen Ontlasting lang in de darmen heeft gezeten (vooral dikke darm) en/of slecht wordt verteerd Vaak bij het eten van grassen/bladgroenten of bij in één keer een hoog gehalte aan probiotica
Geel Ontlasting die kort in de darmen is geweest. Verstopping van de galbuis of ontsteking van de lever/galblaas of door afbraak medicatie Zuivelproducten of bij slecht verteerbare koolhydraten
Rood Bloedsporen. Kan door aambei, bloeding of door een infectie/ontsteking komen
Grijs Gal of alvleesklier problemen.
Vaak worden vetten niet goed verteerd
Bij te vette voeding
Wit Verkalking van de ontlasting Bij te veel botten
Zwart Ingrediënten in de voeding of kan duiden op een inwendige (maag)bloeding Voeding met donkerkleurende ingrediënten zoals hemoglobinepoeder, ijzerhoudende ingrediënten of supplementen