Help, mijn hond heeft gebitsproblemen!

Gebitsproblemen komen vaak voor bij honden. Maar liefst 80% van de honden heeft problemen met het gebit. In deze blog lees je meer over het gebit van de hond, hoe problemen ontstaan en hoe je deze kunt voorkomen en verhelpen.

Overeenkomsten met de wolf

Als we naar de anatomie, het verteringsstelsel en naar het basisgedrag van onze honden kijken dan is deze nog nagenoeg gelijk aan die van hun voorouders, namelijk de wolf (Bosch et al., 2014). Wolven zijn absolute carnivoren, wat betekent dat de vertering voornamelijk gebaseerd is op voeding van dierlijke afkomst. Door de grote verwantschap met de wolf behoren onze honden ook tot de carnivoren. Alleen een groot verschil tussen honden en wolven is dat honden door het samenleven met de mens beter in staat is om zetmeel te kunnen verteren.

Gebit

Dat onze honden tot de carnivoren behoren is goed te zien aan de anatomie van het gebit. Honden hebben een schaargebit, waarmee ze grote stukken vlees kunnen afbijten of afscheuren en harde botten kunnen kraken. Hierdoor zijn ze in staat om tijdens het jagen de prooidieren stevig vast te grijpen en het vlees te verscheuren. Een belangrijk kenmerk aan een schaargebit is dat de kaak géén zijwaartse bewegingen maakt, maar juist alleen open- en sluitbewegingen. Aangezien het gebit van een hond geen zijwaartse bewegingen maakt, is het daardoor niet in staat om de voeding “fijn te malen” zoals herbivoren (planteneters) dat kunnen doen.

Als we naar het gebit van een volwassen hond kijken, dan bestaat dit in totaal uit 42 elementen, namelijk: 12 snijtanden, 4 hoektanden, 16 valse kiezen (premolaren) en 10 ware kiezen (molaren), zie afbeelding 1.

Wanneer puppy’s geboren zijn, hebben ze nog geen tanden of kiezen. Bij een leeftijd van 3 tot 4 weken ontstaat pas het melkgebit, eerst de snij- en hoektanden en een aantal weken later de valse kiezen. Bij een leeftijd van 3 tot 5 maanden oud begint het wisselen, eerst de snij- en hoektanden en na 4 maanden ook de valse kiezen en ware kiezen.

Een ander belangrijk voedingskenmerk van honden is, dat de spijsvertering van het voedsel grotendeels plaats vindt in de maag. Honden hebben dan ook geen amylase (enzym voor de afbraak van zetmeel) in het speeksel, zoals wij mensen dat wel hebben. Dit is dan ook meteen een reden voor sommige gebitsproblemen bij onze honden.

Afbeelding 1: Gebit volwassen hond (Bonniga, 2012)

Afbeelding 1: Gebit volwassen hond (Bonniga, 2012)

Gebitsproblemen bij honden

Tegenwoordig heeft meer dan 80 % van de honden last van gebitsproblemen (Stella et al., 2018). De meest voorkomende aandoening bij onze honden is tandplak. Tandplak bestaat uit een laagje met levende en dode bacteriën, voedingsresten met name de koolhydraten (voedingsbron voor de bacteriën) en calcium/fosfor speeksel, dat zich over de gebitelementen vormt. De tandplak bevindt zich voornamelijk tussen de tanden en het tandvlees, aangezien daar het minste een (natuurlijke) reiniging plaatsvindt. Daarnaast speelt de vorm van het gebit en de aanleg ook een belangrijke rol voor het ontstaan van de tandplak. Hierdoor kan het voor komen, dat de ene hond sneller last van tandplak heeft dan de ander. Wanneer een hond langdurig of in erge mate last heeft van tandplak, dan kan dat uiteindelijk ook leiden tot tandvleesontsteking (gingivitis) of de vorming van tandsteen.

Afbeelding 2: Gebitsproblemen bij de hond (dierengebit.nl)

Afbeelding 2: Gebitsproblemen bij de hond (dierengebit.nl)

Tandsteen

Wanneer de hond last heeft van tandplak en het gebit niet goed wordt gereinigd, dan kan de tandplak onder invloed van calcium uit het speeksel gaan verkalken, waardoor tandsteen ontstaat (Logan, 2006). Tandsteen komt voornamelijk voor op de gebitselementen waar de speekselklieren uitmonden in de bek, namelijk vlak bij de ware kiezen (molaren), zie figuur 2.

Ook hierbij geldt, dat de ene hond eerder last heeft van tandsteen, dan de andere hond. Dit heeft voornamelijk te maken met de samenstelling van het speeksel, zoals een hoge pH in de bek en een hoog calciumgehalte (Bonninga, 2012).

Cariës

Cariës in het gebit van honden is te vergelijken met gaatjes in het gebit bij mensen. Cariës kan ontstaan doordat bacteriën de voedingsresten (voornamelijk de koolhydraten) fermenteren. Bij de fermentatie worden er zuren uitgescheiden die ervoor zorgen dat het glazuur van de tanden en kiezen wordt aangetast. Hierdoor kunnen er “gaatjes” in de tanden en kiezen ontstaan.

Voorkomen van gebitsproblemen bij honden

Als u merkt dat uw hond last heeft van een slechte adem, tandplak, tandsteen of cariës neem dan eerst contact op met uw dierenarts. Wanneer uw dierenarts het gebit heeft nagekeken en/of heeft gereinigd, dan kunt u zo onze kauwproducten aan uw hond geven om nieuwe vorming van gebitsproblemen zo veel mogelijk tegen te gaan. Uiteraard is het voorkómen van gebitsproblemen beter dan het genezen ervan.

Voeding

Verschillende studies hebben aangetoond dat voeding een grote invloed kan hebben op het ontstaan van gebitsproblemen bij honden (Clarke 1998; Logan, 2006; Buckley, 2011). Zoals al eerder beschreven kauwen honden over het algemeen niet op hun voer. In die zin hebben de brokmaaltijden dus ook geen toegevoegde waarde als het gaat om een goede reiniging van het gebit. Het is zelfs zo, dat brokken koolhydraten bevatten die bij het kauwen op de tanden achterblijven. Aangezien het speeksel van honden geen amylase bevat, wordt dit niet afgebroken, waardoor er tandplak kan ontstaan. Wanneer de voeding van uw hond volledig uit brokmaaltijden bestaat en uw hond last heeft van gebitsproblemen zoals een slechte adem, tandplak, tandsteen of cariës, dan kunt u het beste overschakelen naar een versvlees voeding. De versvlees voeding zorgt voor een zuurder milieu, waardoor de pH-waarde verlaagt en er minder bacteriëngroei plaatsvindt. Daarnaast bevatten de meeste versvlees voedingen niet tot nauwelijks koolhydraten, waardoor er een verminderde kans is op tandplak, tandsteen en cariës. Een ander belangrijk voordeel van de versvlees voeding is dat deze een positief effect heeft op de gezondheid van onze honden, zoals een betere vacht, hogere weerstand en een verminderde immuunsysteem respons, zoals allergische klachten etc. (Anderson et al., 2018).

Indien u geen versvlees voeding aan uw hond wilt geven of wanneer uw hond het goed doet op volledige brok maaltijden, dan is het vooral ook belangrijk om aan de kauwbehoefte van uw hond te voldoen.

Rawhide kauwproducten

Honden hebben van nature namelijk een grote behoefte, vooral na het eten, om ergens op te kauwen. Het kauwen zorgt voor het reinigen en optimaal houden van een gezond gebit. Het is daarom niet voor niets dat Farm Food Rawhide kauwbotten in het assortiment heeft om de vorming van tandplak, tandsteen en cariës tegen te gaan. Farm Food kauwproducten zijn stevig en volledig verteerbaar. Door inwerking van speeksel komt tijdens het kauwen collageen vrij, een lichaamseigen eiwitverbinding. Dit collageen lost tandplak op. Daarnaast vindt er door de schurende werking, tijdens het kauwen op het taaie materiaal, een grondige, zichtbare reiniging van het hondengebit plaats. Tevens zorgt het kauwen ervoor dat er endorfines vrijkomen in de hersenen hetgeen zorgt voor een relaxend en hongerstillend gevoel.

Er zijn vele verschillende kwaliteiten kauwproducten beschikbaar die gemaakt zijn van huid (in de volksmond vaak Rawhide genoemd). Veel huiden worden gemaakt van gelooide huid, oftewel de lederhuid. Al sinds 1996 verkoopt Farm Food Rawhide kauwproducten die gemaakt worden van onderhuids bindweefsel. Bij de productie van de Farm Food Rawhide wordt dan ook géén gebruik gemaakt van de lederhuid. Daarnaast wordt er bij de productie in sommige landen gebruik gemaakt van verschillende chemicaliën om de huiden te conserveren. Farm Food maakt bij de productie van Rawhide absoluut geen gebruik van deze chemicaliën (in de meeste gevallen zijn dit metaalzouten), omdat dit een negatief effect kan hebben op de gezondheid van onze honden. Er worden dan ook regelmatig kwaliteitscontroles uitgevoerd, waar onder andere wordt gekeken naar Arseen, Lood, Cadmium en Kwik. Deze metalen zijn over het algemeen het meeste aanwezig in de metaalzouten die gebruikt worden voor de conservering. Op onze website vindt u informatie waar wij voor staan als het gaat om de kwaliteit van onze Rawhide.

Verder wordt er bij de productie van Rawhide in andere landen gerefereerd aan het bleken van huiden door middel van waterstofperoxide. Om huiden daadwerkelijk te bleken zijn er hoge concentraties (10%) waterstofperoxide nodig. Het onderhuids bindweefsel dat Farm Food voor de Rawhide gebruikt, heeft van nature een crème-witte kleur en wordt dan ook niet gebleekt. Er wordt echter wel gebruik gemaakt van een lage concentratie waterstofperoxide (minder dan 3%) om eventueel aanwezig bacteriën te doden. Overigens worden deze lage concentraties tijdens de kwaliteitscontroles continue getest. Deze lage concentratie is onschadelijk en wordt tijdens het productieproces verwijderd door het wassen met water waarbij de waterstofperoxide (H2O2) wordt gesplitst in water en waterstof. Het is zelfs zo dat ons lichaam zelf ook lage concentraties waterstofperoxide aanmaakt.

Antlers

Naast de Farm Food Rawhide zijn er ook de Farm Food Antlers. Farm Food Antlers zijn geweien afkomstig van mannelijke herten. Deze geweien vallen ieder voorjaar, na paartijd, af en groeien dan weer aan. Een hond die van jongs af aan regelmatig de Farm Food Antler ‘voor de kiezen’ krijgt, zal u daarvoor belonen door een tevreden metgezel te zijn met een frisse adem uit een gezonde mond. Door middel van Farm Food Antlers heeft u de mogelijkheid om het hondengebit schoon te houden en daardoor de vorming van tandsteen tegen te gaan.

Farm Food Antlers zijn duurzaam en gaan over het algemeen langer mee dan de Rawhide kauwproducten. De Antlers (hertengeweien) bestaan uit bot en beenmerg met verschillende dichtheden. Het verschil in dichtheid wordt veroorzaakt door het voedselaanbod en de lichamelijke conditie van het hert. Het merg (aan de binnenkant) is relatief licht in vergelijking met bot (aan de buitenkant), wat zeer compact is. Geweien met veel merg zijn daarvoor makkelijker te schrapen dan de hardere geweien met veel bot. Een gewei met een hoog gehalte aan merg is daarom zeer geschikt voor oudere honden of een hond die niet zo’n sterke schraper is. Een gewei met veel bot is daarentegen geschikt voor sterke schrapers en gaat daardoor over het algemeen ook langer mee.

Verder is het wel belangrijk dat uw hond niet op de Antlers kauwt, maar juist rustig van de Antlers af schraapt. Elke hond is uniek, dat weten we als hondenliefhebbers maar al te goed. Elke hond zal daarom een eigen uniek kauwgedrag hebben. Als u meerdere honden heeft dan zal het u wellicht bekend voorkomen dat de honden hun ‘hapje’ graag zo snel mogelijk willen verorberen en bij een hard kauwproduct is dat niet altijd mogelijk. Beoordeel daarom regelmatig het gebit en het kauwgedrag van uw hond en kies daarbij de passende Antler- of  Rawhide kauwproduct. Méér informatie over onze verschillende Antlers en de geschiktheid hiervan voor uw hond, kunt u vinden op onze website.

Farm Food Antlers

Mocht u na het lezen van dit artikel nog vragen hebben dan kunt u ons altijd bellen of mailen. Ons telefoonnummer is: +31 (0)548227292 en ons mailadres is info@farmfood.nl. Wij staan u graag te woord.