De herfst is weer aangebroken!

Voor de buitenliefhebbers met honden misschien wel hét mooiste seizoen, de herfst! Groene bladeren die langzaam in oranje, rood en bruin verkleuren. De opkomende zon die de kleuren van de herfst oplicht, dauwdruppels die het gras bekleden, prachtige paddenstoelen die uit de grond komen en eikels, beukennootjes en kastanjes die uit de bomen vallen.

Helaas is niet alles wat in de herfst uit de prachtige bomen valt zonder gevaar voor onze honden. Beukennootjes, dennenappels, kastanjes, eikels en paddenstoelen zijn in deze tijd volop op de grond te vinden, iets waar de hond graag mee speelt. Uw hond kan echter zeer ziek worden, wanneer deze spelenderwijs worden opgegeten.

Eikels

Bladeren van de eikenboom en de eikels bevatten de stof tannine, ook wel looizuur genoemd. Voor een eikenboom is tannine zeer nuttig, aangezien deze natuurlijke stof bacteriën en schimmels op de afremt en daardoor ook beschermend is. Helaas is de stof tannine wel giftig voor honden. De tannine bindt zich in de darmen aan eiwitten en ijzer, waardoor er een tekort aan deze stoffen kan ontstaan.  De eerste symptomen zijn veelal braken, bloedneus, diarree en buikpijn. Deze symptomen kunnen al kort na het opeten van de eikels optreden. Bij grotere of herhaalde inname bestaat er ook een risico op, bloedarmoede, verstopping in maag of darmen en/of beschadiging van lever of nieren. Onrijpe, groene eikels bevatten in verhouding meer tannine dan rijpe bruine eikels en zijn daarom meer giftig voor de hond dan deze rijpe eikels. De rijpe eikels kunnen echter nog steeds problemen geven, vooral als er veel van wordt opgenomen. Daarnaast bevat ook de schil van de eikels een grotere hoeveelheid aan looizuur.

Hulst

In de herfst en in de winter komt de hulst tot bloei. De rode besjes die groeien aan deze hulst zijn zowel voor mens als voor dier giftig. De bladeren en de bessen bevatten tannine en saponines. Saponine is een zeepachtige stof die de hulst en vrucht beschermt tegen insectenvraat en tegen de groei van bacteriën en schimmels. Helaas is dit ook giftig voor honden.  Een hond kan bij inname van een kleine hoeveelheid bessen, klachten krijgen zoals misselijkheid, braken en diarree. Bij een inname van grotere hoeveelheden besjes kan het zelfs verlammingen veroorzaken.

Kastanjes

In Nederland zijn er twee soorten kastanjes: de tamme kastanje en de wilde kastanje. De tamme kastanjes zijn eetbaar, de wilde kastanjes helaas niet. Wilde kastanjes bevatten namelijk een mengsel van tannine en saponine. Een tamme kastanje is niet zo rond als de wilde kastanje. Je herkent de tamme kastanje aan het feit dat hij één platte kant heeft en uitloopt in een puntje. De wilde kastanje is helemaal rond; hij heeft geen platte kant en ook geen puntje. Honden kunnen na het eten van wilde kastanjes maag en darmklachten krijgen,  braken, diarree hebben, koorts krijgen en  problemen met zien. Daarnaast kunnen er in ernstige gevallen neurologische problemen ontstaan zoals verwardheid, epilepsie en extreme opwinding. Tamme kastanjes kunnen in principe wel gegeten worden, maar ook hier kan verstopping van komen wanneer een hond dit in zijn geheel inslikt.

Paddenstoelen

Paddenstoelen komen in alle soorten en maten voor. Giftige paddenstoelen zijn vaak moeilijk te herkennen, maar kunnen heel gevaarlijk zijn voor honden. Paddenstoelen die giftig zijn voor mensen zijn ook giftig voor honden. In de lijst van giftige paddenstoelen vindt u alle giftige en niet eetbare paddenstoelen.

Symptomen kunnen erg uiteenlopen en variëren per paddenstoelen en gewicht van de hond. Veel voorkomende symptomen zijn braken, diarree, koorts en overmatig kwijlen, stuiptrekken, wat uiteindelijk kan leiden tot epileptische aanvallen of een coma.

Dennenappels en beukennootjes

Dennenappels en beukennootjes zijn niet giftig en bevatten geen giftige stoffen. Wel bevatten beukennootjes de stof blauwzuurglycosiden als verdediging tegen vraat van schimmels, pesticiden en bacteriën. Bij honden die zuur maagvocht hebben worden de blauwzuurglycosiden die in de beukennootjes zitten gemakkelijk omgezet in minder schadelijke stoffen en verbindingen, waardoor dit bij honden, evenals mensen, geen klachten veroorzaakt. Wel worden dennenappels en beukennootjes door honden vaak tijdens het spelen ingeslikt. Het inslikken van deze herfstproducten kan leiden tot verstopping in het maagdarmkanaal of zelfs tot schade in de darmen door de scherpe randjes en splinters.

Wat te doen als de hond een vergiftiging heeft opgelopen door het eten van herfstproducten?

Heeft uw hond één of meerdere eerder genoemde herfstproducten gegeten of vertoont hij de genoemde symptomen na een wandeling door het bos? Neem dan altijd direct contact op met je dierenarts! Veelal zal een dierenarts een hond die veel giftige herfsthapjes binnen heeft gekregen laten braken of het gif weg te spoelen met een maagspoeling. Op deze manier worden producten die nog aanwezig zijn in de maag uit het lichaam verwijderd. In geval van twijfel of indien het dier een herfsthapje van twijfelachtige afkomst heeft ingeslikt, kunt u ook contact opnemen met antigifcentrum.

Bronnen:
(Kan et al. 2019) NVIC Rapport 07/2019, Acute vergiftigingen bij mens en dier, NVIC Jaaroverzicht 2018

https://www.aspca.org/pet-care/animal-poison-control/toxic-and-non-toxic-plants/european-holly

Severino L., January 2009, Toxic plants and companion animals, Veterinary Science, Nutrition and Natural Resources, Volume 4, Issue 8